Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2016

Όλη η Γη είναι πατρίδα (4ο ΔΣ Κερατέας)




Το τραγούδι ' Όλη η Γη είναι πατρίδα' είναι μία από τις δράσεις που έγιναν από τους μαθητές της Στ' τάξης του 4ου Δημοτικού Σχολείου Κερατέας, στο πλαίσιο του σχολικού προγράμματος που υλοποιούν για το προσφυγικό ζήτημα και φέρει τον ομώνυμο τίτλο. 

Πρόκειται για τη διασκευή του τραγουδιού 'Ο Μπαλαμός' από τη δασκάλα της τάξης Πολυχρόνη Αθηνά και τον καθηγητή μουσικής του σχολείου Μαυρομμάτη Στάθη. Το τραγούδι κοινοποιήθηκε, συμβολικά, την 11η Δεκεμβρίου :Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού για να τονίσει το δικαίωμα όλων των παιδιών σε μια ισότιμη ζωή. 
Είναι η φωνή συμπαράστασης σε όλους εκείνους τους μικρούς ταξιδιώτες, τα προσφυγόπουλα, που ταλαιπωρούνται τόσο καιρό για το πιο αναμφισβήτητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, τη ζωή, την καλύτερη ζωή! Ένα τραγούδι που στόχο έχει να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά...αλλά κυρίως τους Μεγάλους, για τον κόσμο που τους παραδίδουν! Στην υλοποίηση της δράσης συνέβαλαν με την παραχώρηση φωτογραφικού υλικού, φωτογράφοι που πραγματοποίησαν οδοιπορικά στη Λέσβο και μας μετέφεραν μέσα από το φακό τους τις δύσκολες στιγμές που βιώνουν οι πρόσφυγες!

 Μετά τη δράση ζητήθηκε από τα παιδιά να σημειώσουν σε ένα λευκό χαρτί 'Τι είναι για μένα αυτό το τραγούδι".... Να σημειωθεί, επίσης, ότι πριν το τραγούδι έγινε και μία σειρά άλλων δράσεων ευαισθητοποίησης που αποτέλεσαν σημαντική προεργασία όπως αποστολή παιχνιδιών στη Λέσβο, χριστουγεννιάτικες κατασκευές οι οποίες πουλήθηκαν και τα έσοδα μοιράστηκαν σε διάφορους συλλόγους, ανάγνωση πολλών άρθρων σχετικών με το προσφυγικό αλλά και παραλληλισμός με τη Μικρασιατική καταστροφή μέσω λογοτεχνικών κειμένων κτλ






Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2016

Ημερίδα:ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ



Το Δίκτυο Τέχνης και Δράσης (Οι άνθρωποι με τα μπαλόνια), σας προσκαλεί στην ημερίδα:


ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

29 Ιανουαρίου 2016,

5:00μμ-9:30μμ, Αίθουσα κινηματογράφου

Α.Σ.Κ.Τ., Πειραιώς 256
Το ΔΙΚΤΥΟ ΤΕΧΝΗΣ και ΔΡΑΣΗΣhttp://balloonartpeople.blogspot.gr/ ) είναι ένα καινούριο δίκτυο που σαν σκοπό έχει να ενώσει καλλιτέχνες, εκπαιδευτικούς, ακτιβιστές, εργαζόμενους στις κοινωνικές-ανθρωπιστικές επιστήμες, γονείς, μαθητές και όσους γενικά ενδιαφέρονται για την ανθρωπιστική παιδεία, κάτω από τον κοινό στόχο της διάχυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από την Τέχνη. Επίσημα δημιουργήθηκε από εικαστικούς και εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων, στο ετήσιο συνέδριο της Ένωσης Εκπαιδευτικών Εικαστικών Ένωσης , το Σεπτέμβρη 2015.

Μέσα από το πρίσμα της Κριτικής Παιδαγωγικής και Φιλοσοφίας, κινούμαστε σε δύο πεδία δράσεων: Το πρώτο είναι γύρω από την προσπάθεια να “αναδείξουμε” ένα πρότυπο εκπαιδευτικού που θα τολμήσει να εργαστεί έξω από τα πλαίσια της σχολικής τάξης και τους προβλεπόμενους ρόλους και να αλληλεπιδράσει με την κοινωνία. 

Στο δεύτερο πεδίο των δράσεών μας με πρότυπο “Το Θέατρο του Καταπιεσμένου” του Αουγκούστ Μπόαλ, θέλουμε να φτιάξουμε κινητά εργαστήρια εικαστικών όπου διάφορες κοινωνικές ομάδες θα μπορούν να εκφραστούν με εικαστικά μέσα.

Στην ημερίδα θα παρουσιάσουμε τους στόχους, τα σχέδια και τις δράσεις του Δικτύου που έχουν γίνει τους τελευταίους μήνες σε χώρους ευπαθών κοινωνικών ομάδων όπως: στους πρόσφυγες του Ελαιώνα, στους κρατούμενους του νοσοκομείου των φυλακών του Κορυδαλλού και ότι άλλο ετοιμάζεται.


Ειδικοί της παιδαγωγικής επιστήμης θα μας μιλήσουν για τις θεωρητικές αλλά και τις πρακτικές διαστάσεις της Κριτικής παιδαγωγικής, τη σπουδαιότητα της Τέχνης στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού, τη σύνδεση του σχολείου με την πραγματική ζωή και άλλα παρεμφερή ζητήματα.


Επίσης έχουν προσκληθεί εκπρόσωποι μέλη και άλλων δικτύων με την διάθεση ανταλλαγής απόψεων και μιας ουσιαστικής αλληλεπίδρασης.


Τέλος θα είναι μαζί μας και θα μας εμψυχώσουν με την προσωπική τους ιστορία γονείς παιδιών με αναπηρία και πρόσφυγες.


Με όλους αυτούς τους ανθρώπους μας ενώνει η Αγάπη για τη Τέχνη και η Αγάπη για τον Άνθρωπο. Σας προσκαλούμε να γίνεται ένα κομμάτι αυτής της δυναμικής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ


1. Ελένη Καραγιάννη –Εικαστικός, Εκπαιδευτικός εικαστικής αγωγής
-Παρουσίαση ημερίδας/Στόχοι, σκοπός.
2. Δώρα Βακά –Εκπαιδευτικός Οικιακής Οικονομίας, Λίλλυ Παπασπυροπούλου- καθηγήτρια γαλλικών Ελισάβετ Κεχαγιά, Τζούλια Εφετζή, Εικαστικοί, Εκπαιδευτικοί εικαστικής αγωγής
- “Η εμπειρία από τα εργαστήρια στον Ελαιώνα”.

3. Έλλη Θολούλη, Ψυχολόγος MSc
«Η έννοια της Συμπόνιας και πως συνδέεται με την ανάπτυξη, τη μάθηση και τη δημιουργία”.

4. Κώστα Θεριανός- Εκπαιδευτικός, Δρ. Επιστημών της Αγωγής.
-“Κριτική παιδαγωγική, Τέχνη και Σχολείο”

5. Παναγιώτα Κορωνιού-εικαστικός- Ίρις Ζερβού, Street Artist, Ελένη Καραγιάννη εικαστικός, Στέργιος Μάτης μέλος της οργάνωσης Θετική φωνή.
-“Ζωγραφίζοντας τις φυλακές του Κορυδαλλού”
-“Ενώνοντας τη φυλακή με ένα σχολείο».


6. Νάσια Χολέβα-Θεατροπαιδαγωγός
- "Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση: η δημιουργία του, στόχοι και προοπτικές"
-"Ο Augusto Boal & το Θέατρο του Καταπιεσμένου: εξωστρέφεια και αλληλεπίδραση σε μια πρόβα ζωής"


7. Δέσποινα Σακουλογέωργα, Νηπιαγωγός – ΕΚΠΑ, MSc, Υπ. Διδάκτωρ ΠΤΕΑ, ΠΘ, διαχειρίστρια της Reggio Inspired Greece
-«Παιδιά & Υλικά σε Διάλογο στη Reggio Emilia: από την ενσυναίσθηση στην πολιτισμική νόηση».

8. Ευτυχία Καλοχαιρέτη- Παιδαγωγός - Μουσειολόγος (BA Education- Msc Museology).
-Η τέχνη ως παναθρώπινο εργαλείο κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
-Η περίπτωση της έκθεσης «ΞΕΝΟΣ»


9. Χαράλαμπος Μπαλτάς,  δάσκαλος ,Υπ. Διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συντάκτης στο περιοδικό «Παιδεία και Κοινωνία».
-«Παιδαγωγική Ομάδα ‘Το Σκασιαρχείο’: παιδαγωγική, κινηματογράφος, συναισθήματα, τυπογραφείο, αρχιτεκτονική και πολιτική» 

10. -Αναστασία Σταμπουλοπούλου-δικηγόρος:
-«Ζώντας με τον Κώστα στην αυτιστική Ελλάδα

11. Έλενα Τουτουδάκη-Φιλόλογος- ιδρυτικό μέλος στην οργάνωση: Οικογένειες Ουράνιο τόξο.
- «Μουσική το ηλιοβασίλεμα». Μια απογευματινή σερενάτα στον προσφυγικό καταυλισμό του Ελαιώνα.


Παρεμβάσεις:

-Αλί Μουχαμαντί -φοιτητής/διερμηνέας. Από 6 χρονών ένας πρόσφυγας της γης

-Δράση happening από την ομάδα ABADÁ-CAPOEIRA GRÉCIA

Η ημερίδα είναι δωρεάν και δεν χρειάζεται κάποια αίτηση συμμετοχής.


Για οποιαδήποτε διευκρίνηση μπορείτε να επικοινωνήσετε στο email: ele.karagianni@yahoo.gr




Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2016

Ένα απόγευμα στον Ελαιώνα-Kothbiro (έρχεται βροχή)

Ελαιώνας 6-1-2016

Στάθηκα σε μια γωνιά και κοίταγα.
Μια έκρηξη ανθρώπων που συνέβη ξαφνικά.

Σιέρα Λεόνε, Ακτή Ελεφαντοστού, Μπουρουντι, Υεμένη, Σενεγάλη, Συρία, Ιράν, Πακιστάν, Ελλάδα.

Ο Νταουντα και η Κατερίνα χτύπαγαν τα δάχτυλα πάνω στο τύμπανο και η μικρή χρωματιστή λαοθάλασσα έβραζε μπροστά μας.

Στάθηκα πιο κει και παρατηρούσα αυτούς τους ανθρώπους  που δεν είχαν κοινή γλώσσα αλλά μπορούσαν να χορέψουν μαζί.

Ύψωναν τα χέρια, πήδαγαν στο αέρα, τέντωναν τον κορμό, αγκάλιαζαν ο ένας τον άλλον.
Τι ομορφιά είπα μέσα μου και ρούφηξα τον αέρα που ήταν γεμάτος χώμα και ευτυχία.
Ναι , αισθάνθηκα ευτυχία απόψε στον Ελαιώνα.
Όχι ακριβώς ευτυχία. Κάτι που έμοιαζε με ευτυχία αλλά είχε και κάτι άλλο μαζί ..ένα αφόρητο βάρος που με έκανε να κλείνω τα μάτια και μετά βίας να συγκρατώ τα δάκρυά μου.
Ένα κύμα Ελευθερίας , Ενέργειας και Ζωής εισέβαλε μέσα μου.
Έναν κύμα Ανθρώπου .

Μα πως… Πως μπορώ να αισθάνομαι «ευτυχία» σε έναν καταυλισμό προσφύγων;
Αυτή η Πανδημία ανθρώπων κουβαλάει πόνο, θάνατο, φόβο, σκόνη, αίμα και πόλεμο.

Πως αλλιώς όμως, σκέφτηκα , θα μπορούσε να συμβεί;
Να σταθούν οι ερωτικές γυναίκες της Αφρικής με τους προτεταμένους γοφούς και τα ελεύθερα στήθη δίπλα στις άλλες γυναίκες με τα γραμμένα φρύδια και το κάλυμμα, να σταθούν μαζί και να γελάσουν με την ψυχή τους σαν φιλενάδες από τα παλιά; Πως αλλιώς θα μπορούσε εκείνοι οι άντρες με τα σαρίκια και το αυστηρό βλέμμα, να κάτσουν δίπλα σε δυτικές γυναίκες και σε δυτικούς άντρες , να μοιραστούν ένα σακουλάκι με καραμέλες τζέλο και να ρωτήσουν ντροπαλά: «Τι κάνεις ;».


Ο χορός της γης.
(Άραγε ένα τέτοιο όραμα έκανε τον Ματίς να πιάσει το πινέλο;).


Μια έκρηξη ανθρώπων που συνέβη ξαφνικά.


Όλοι εμείς απόψε κουβαλήσαμε το βάρος της Ζωής εκείνης που έζησαν για λίγο οι Πρώτοι, οι Αρχέγονοι, οι Φύλακες της Ζωής εκείνης με χωρίς φύλα συκής .


* Ο Νταουντά και η Κατερίνα Καρατζή , μέλη των Troupe Emma ya ήταν μαζί μας και το τραγούδι Kothibiro το τραγούδησαν μαζί με τα προσφυγόπουλα.

* Για να μάθετε πως μπορείτε να συμμετέχετε στις δράσεις που γίνονται από το ΔΙΚΤΥΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ μπορείτε να επισκεφτείτε την ομάδα επικοινωνίας του Δικτύου στο facebook :ΕΔΩ

rain is coming

Kothbiro (rain is coming)
Auma do you hear what I say
The rain is on it's way
Return our cattle home
Yaye the children
What is it that you think you do?
The rain is on it's way r
Return our cattle home.











Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2016

Εμψυχώνοντας τον εμψυχωτή



(Johann Georg Meyer von Bremen 1813 1886)


Εμψυχώνοντας τον εμψυχωτή 

(ή Εμψυχώνοντας τον Δάσκαλο Καλλιτέχνη).

Ελένη Καραγιάννη, 2014. Εικαστική Παιδεία, τεύχος 30

Ο Freud είχε πει πως τα αδύνατα επαγγέλματα είναι τρία: ο ψυχοθεραπευτής, ο πολιτικός και ο δάσκαλος.
Όλοι εμείς οι μάχιμοι εκπαιδευτικοί μπορούμε με πολλούς τρόπους να αποδείξουμε πραγματικά γιατί στη χώρα αυτή το επάγγελμα του εκπαιδευτικού ματαιώνεται συνεχώς. Ο Έλληνας δάσκαλος, δουλεύει σε ένα αναχρονιστικό και χωρίς ταυτότητα εκπαιδευτικό σύστημα που παρά τις προθέσεις της ηγεσίας δεν έχει καταφέρει ακόμα να εφαρμόσει ούτε τις βασικές αρχές της παιδαγωγικής που διδάσκουν οι σχολές, δηλαδή ένα σχολείο που θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού, θα το βοηθήσει να συνδεθεί με την πραγματική ζωή και θα ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση με τους άλλους (Edwards and all, 2006).
Το κύριο σημείο αποτυχίας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι ότι δεν κατάφερε να δει το μαθητή ως μία οργανωμένη αυτόνομη, ανεξάρτητη ολότητα, αποτελούμενη από αλληλοσυνδεόμενες διεργασίες, π.χ. βιολογικές, ψυχοκοινωνικές, οικονομικές, πολιτισμικές. Αντίθετα απευθύνεται «εξειδικευμένα» στο νοητικό σύστημα του μαθητή και μάλιστα το βλέπει σαν ένα άβουλο υποδοχέα ασύνδετων μεμονωμένων ερεθισμάτων (Τοδούλου, 2010). Το παρόν εκπαιδευτικό σύστημα βασίζει την επιτυχία του στην προϋπόθεση ο μαθητής να μη μιλάει, να μην κινείται και να αφομοιώνει πρόθυμα προβλεπόμενες συμπεριφορές. Αναπόφευκτα αυτές οι ευνουχίστηκες νοοτροπίες υιοθετούνται και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, αφού συχνά διαπιστώνουμε πως θεωρείται επιτυχημένος ο εκπαιδευτικός εκείνος που θα κρατήσει τα παιδιά τρομοκρατημένα, ακίνητα και αμίλητα πάνω στο θρανίο τους.
Και εκεί λοιπόν μέσα σε αυτό το εχθρικό για την παιδική ηλικία περιβάλλον, συμβαίνει κάτι μαγικό.
Στο ελληνικό σχολείο του μη μιλάς και μη γελάς, για μια μόνο φορά την εβδομάδα μπαίνει στην τάξη ένας Παράξενος. Αυτός ενθουσιάζεται με τις μουντζούρες των μαθητών του, καταλαβαίνει τις μυστήριες φωνές που βγάζουν τα χρώματα όταν τα ανακατεύεις και αφουγκράζεται το συναίσθημα μιας απλής γραμμής. Είναι ο μόνος που μπορεί να καταλάβει την ανάγκη των παιδιών να εκφράζονται με όσους τρόπους διαθέτoυν (Edwards and all, 2006). Αυτός συνήθως τους επιτρέπει να μιλάνε μέσα στην τάξη για να εξηγούν τα έργα τους στην ομάδα, ακόμα και να σηκωθούν από την καρέκλα για να ανταλλάξουν υλικά. Αυτός ο Παράξενος καμιά φορά δημιουργεί χώρους μέσα στην αίθουσα για να δουλέψουν ομαδικά ώστε να κάνουν καινούριους φίλους και τα αφήνει να κόβουν στραβά τα χαρτιά ή να χρωματίζουν εκτός περιγράμματος. Τους επιτρέπει να παραβιάζουν τους κανόνες, ενθουσιάζεται με τις παράξενες και αλλόκοτες ιδέες, ενώ μαθαίνει στα παιδιά με έναν πρακτικό τρόπο πως από ένα λάθος μπορούν να γεννηθούν πολύ σπουδαία πράγματα.
Για μια ώρα λοιπόν την εβδομάδα, το παιδί έχει το σχολείο που χρειάζεται. Μια ώρα την εβδομάδα για να ικανοποιηθούν οι πραγματικές κοινωνικό - συναισθηματικές και πολιτισμικές του ανάγκες.

Αυτός ο Παράξενος τι ακριβώς είναι;

Επιτρέψετε μου σε αυτό το σημείο, μια μικρή προσωπική κατάθεση:
H ζωή μου είναι γεμάτη από αυτόν τον αγώνα να κατανοήσω τι από αυτά που είμαι είναι αληθινά και τι προβολές των άλλων. Πέρασα πολλές φάσεις μέχρι να βρω απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα: Υπερηφάνειας, ματαίωσης, ενοχών Υπήρξαν εποχές που νόμιζα πως κάτι λάθος πάει με το μυαλό μου, γιατί αισθανόμουν διαφορετική. Η μητέρα μου είχε μεταφέρει την ιδέα στο μικρό παιδικό μυαλό μου ότι πλάσματα από άλλους κόσμους με είχαν επιλέξει να γίνω κάτι ξεχωριστό: ένας Καλλιτέχνης. Θυμάμαι μικρό παιδάκι πριν με πάρει ο ύπνος να βυθίζομαι σε αυτές τις σκέψεις: “ Γιατί να είναι ξεχωριστοί αυτοί οι Καλλιτέχνες;”. Στα χρόνια που ακολούθησαν συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις το δέος αυτό του Ξεχωριστού. Στο γοητευτικό ερώτημα της παιδικής μου ηλικίας, στα χρόνια που ακολούθησαν, προστέθηκε ένα άγχος: άρχισα να ακούω ή να διαισθάνομαι τα πρώτα στερεότυπα: ο δυσλεξικός, ο μανιοκαταθλιπτικός, ο παράξενος, ο διαταραγμένος, κ.α.. Έμοιαζε σα να ξύπνησα ξαφνικά σε έναν κόσμο εχθρικό, γεμάτο προκαταλήψεις. Είχα μάθει πια στο πετσί μου πως αυτός ο κόσμος μοιάζει σα να αγαπά τον καλλιτέχνη και να τον μισεί την ίδια στιγμή”.

...they will attempt to destroy anything that differs from their own
not being able to create art they will not understand art
they will consider their failure as creators only as a failure of the world...”

Charles Bukowski - The Genius Of The Crowd (1966)


Αν και ο Freud προσεγγίσει την τέχνη σαν μια διαφορετική μορφή νεύρωσης, θέση που αμφισβητήθηκε από νεώτερούς του (Jung,2004) ωστόσο έδωσε μια ερμηνεία γύρω από την υπόσταση του καλλιτέχνη.
Αυτός λοιπόν διαφέρει από τους άλλους ανθρώπους στο σημείο ότι διαθέτει τις τεχνικές γνώσεις, τις ικανότητες και τη συναισθηματική εμπλοκή με το έργο του για να παρουσιάσει τα “ωμά, τα αηδιαστικά τα διεστραμμένα ή τα αδιάφορα, τα απόκρυφα- ένστικτα-επιθυμίες και φαντασιώσεις του εσωτερικού ανθρώπου, με έναν όμορφο και αποδεκτό τρόπο, αφαιρώντας από αυτά την ντροπή. Μεταφράζει με σύμβολα τις ντροπιαστικές φαντασιώσεις μας, σε κάτι εκλεπτυσμένο, διανοητικό και απολαυστικό. Ο καλλιτέχνης-ποιητής δημιουργεί κάτι που λατρεύουμε και θαυμάζουμε και μέσα από την επαφή μας με ένα έργο τέχνης προσεγγίζουμε τις δικές μας φαντασιώσεις και επιθυμίες χωρίς ντροπή (Freud, 2006).

Πάντα από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας ο καλλιτέχνης έψαχνε την ταυτότητα και τη θέση του στην κοινωνία. Άλλοτε αντιδρούσε, άλλοτε αφομοίωνε τα στερεότυπα.

Ξεχώρισα μερικές ιστορικές αναφορές γύρω από αυτά τα στερεότυπα:

Στις αρχαίες θρησκείες ήταν εκείνος που έφτιαχνε πράγματα με τα χέρια του κάτω από το χρίσμα της σοφίας που του είχε προσφέρει ο Θεός ώστε να δαμάζει τα υλικά. Ήταν ο Άγιος, ο Μύστης, ο Μάγος. Στο βιβλίο Έξοδος τηςΠαλαιάς Διαθήκης (850 π.χ.) διαβάζουμε για τον Βεσαλεήλ. Αυτός όπως λέει το κείμενο, είχε άφθονο το πνεύμα του Θεού μέσα του και μια ιδιαίτερη αντίληψη στις τέχνες και στα υλικά για να εκτελεί όλα όσα ο Θεός τον διέταζε. (Έξοδος κ.31,εδ.1-6)
Στην εποχή της κλασικής αρχαιότητας ο καλλιτέχνης χάνει τη μεταφυσική του υπόσταση. Είναι η εποχή που δεν διαχωρίζεται με σαφήνεια το καλλιτεχνικό και πνευματικό έργο και ο ρόλος του καλλιτέχνη έχει υποβιβαστεί σε αυτόν του τεχνίτη (Λαμπράκη,1988).
Στην Αναγέννηση όπως ξέρουμε εμφανίστηκε η ιδέα του Μοναδικού έργου. Ο καλλιτέχνης μεταστρέφεται σε έναν εφευρετικό και παντοδύναμο δημιουργό ψευδαισθήσεων. Είναι η εποχή που ανακαλύφθηκε η δύναμη της εικόνας και όχι μόνο αναβαθμίστηκε ο ρόλος του, αλλά ξεπέρασε τον ποιητή και τον μουσικό. Ο καλλιτέχνης γίνεται το δεξί χέρι των ισχυρών και κερδίζει εξουσία και πολλά χρήματα (Λαμπράκη, 1991).
Τον 19ο αιώνα το πρότυπο του καλλιτέχνη μαζί με την ακαδημαϊκή ιδιότητα, αποκτά και τις πρώτες ψυχικές διαταραχές, ως επακόλουθο της υψηλής διάνοιάς του. Συνεχίζει ωστόσο να παραμένει σε εξάρτηση από τους δυνατούς, αν και με την άνοδο της αστικής τάξης άρχισε να αμφισβητείται η παντοδυναμία του. Έγινε αναλώσιμος, χειραγωγείται και καταπιέζεται από τους έμπορους και τους τραπεζίτες και τότε για πρώτη φορά εμφανίστηκε η εικόνα του μανιοκαταθλιπτικού καλλιτέχνη και της βασανισμένης ευφυΐας. Ο ίδιος κατέφυγε στη ιδιορρυθμία και τη μελαγχολία για να δικαιολογήσει ή για να κρύψει την κοινωνική του αχρηστία. Οι ίδιες οι Ακαδημίες και μέσα από την θεωρητική οριοθέτηση της αποδεκτής τέχνης συνέβαλαν στη δημιουργία των απορριφθέντων και βασανισμένων ιδιοφυιών- καλλιτεχνών .(Δασκαλοθανάσης, 2004).

Σήμερα τι έχει αλλάξει; Σήμερα διαπιστώνουμε πως τα στερεότυπα συνεχίζουν να ανακυκλώνονται ιδιαίτερα από κύκλους καλλιτεχνών ή θεωρητικών που για εμπορικούς λόγους θέλουν να κρατήσουν το μύθο της απροσπέλαστης και κάπως διαταραγμένης ιδιοφυΐας στο βάθρο της διανόησης. Οι κοινωνικές ανάγκες ωστόσο έχουν αλλάξει γιαυτό όλο και πιο συχνά ακούμε φωνές από το πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών να αναγνωρίζουν τη σύνδεση της τέχνης με διάφορες θεματικές τους.
Και είναι οι ίδιες οι Ανθρωπιστικές επιστήμες που ακυρώνουν την υπόθεση Υψηλή Τέχνη και καλλιτεχνική ιδιοφυΐα, υποστηρίζοντας πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποιος επιστημονικός τρόπος για να “μετρήσουμε” ποια είναι η υψηλής και ποια η χαμηλής αξίας Τέχνη και πως όλο αυτό δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια σειρά από κοινωνικές κατασκευές (Δραγωνά και συν, 2001). Κατά συνέπεια το έργο τέχνης ερμηνεύεται ως υψηλό σε σχέση μόνο με αυτόν που το αγοράζει, αυτόν που το φτιάχνει και σε σχέση με αυτόν που το παρατηρεί και το αξιολογεί.

Η σύγχρονη αντίληψη θέλει τον καλλιτέχνη απηλλαγμένο από τη μεταφυσική του ιδιότητα και από τα ψυχικά του σύνδρομα. Ο ίδιος ο καλλιτέχνης αρνείται συνειδητά τους παραδοσιακούς ρόλους του δημιουργού, εγκαταλείπει την “προμηθεϊκή” του οπτική, εντάσσει τον εαυτό του στο κοινωνικό σύνολο επί ίσοις όροις, καλεί τον καθένα να τον υποκαταστήσει και προβάλει ένα ανοιχτό συμμετοχικό πρότυπο δημιουργικού ανθρώπου (Δασκαλοθανάσης,2004 ).

Ποιος ο ρόλος του καλλιτέχνη στην Εκπαίδευση;

Ακούμε συχνά από συναδέρφους να λένε πως κρατάνε τον καλλιτέχνη έξω από το σχολείο, ή το δάσκαλο έξω από την εικαστική τους δουλειά. Προσωπικά πιστεύω πως και οι δυο ρόλοι έχουν ως κοινό στόχο τη δημιουργία πολιτισμού που θα βρει έκφραση σε διάφορα επίπεδα κοινωνικών δομών.
Ο Καλλιτέχνης, χρειάζεται να σταθεί με αυτήν τη μοναδική ιδιότητά του στο σχολείο και γενικά στην εκπαιδευτική κοινότητα. Έχει τη δυναμική εξαιτίας της ειδικής αντίληψης που διαθέτει όχι μόνο να επιδράσει στους μαθητές του αλλά να συμβάλει ώστε να ανανεωθεί η εκπαιδευτική διαδικασία γενικά.
Η αποκλίνουσα δημιουργική του σκέψη -προνόμιο των καλλιτεχνών και των επιστημόνων (Παρασκευόπουλος και συν,2008) και η Χωρική/παραστατική του νοημοσύνη όπως καταγράφηκε στη θεωρία της Πολλαπλής νοημοσύνης του Howard Gardner, είναι μοναδικά προσόντα που μπορούν να προσφέρουν πολλές ευκαιρίες ώστε να επινοήσει νέες παιδαγωγικές ιδέες και καινοτόμες πρακτικές που θα επηρεάσουν θετικά το συντηρητικό ελληνικό σχολείο.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εκπαιδευτικού μοντέλου που αναγνωρίζει θετικά την Καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία και στο οποίο αναφέρομαι συχνά, είναι εκείνο των σχολείων του Reggio Emilia. Αναλυτική αναφορά σε αυτό θα βρείτε στο τεύχος 28 του περιοδικού Εικαστική Παιδεία.
Πρόκειται για ένα μοντέλο εκπαίδευσης που εφαρμόζει τις αρχές του Δημοκρατικού σχολείου όπως το οραματίστηκε ο Ντιούι και βασίζεται στην συναισθηματική αγωγή. Σέβεται και αποδέχεται το Άτομο μαθητή με τις ιδιαιτερότητες του, προσαρμόζεται στις ανάγκες του και ενισχύει τις ικανότητές του. Είναι ένα σχολείο που ακολουθεί τους τρόπους και τους ρυθμούς μάθησης του κάθε παιδιού, ελαστικό, αποκομμένο από στείρες πρακτικές όπως της αποστήθισης ή των προκάτ εργασιών (Edwards and all, 2006).
Είναι το μακροβιότερο εκπαιδευτικό μοντέλο αφού ξεκίνησε αμέσως μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο και η καινοτομία που συστήνει είναι η Αναγνώριση της Σπουδαιότητας της Τέχνης στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. ΣταReggio, ο καλλιτέχνης δάσκαλος έχει μια ξεχωριστή θέση και το Ατελιέ του είναι ο πυρήνας των δράσεων και της ζωής του σχολείου. Έχει ένα γενικό συντονιστικό ρόλο για τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς, αφού τους καθοδηγεί, τους εμπνέει, τους δίνει δημιουργικές ιδέες και τους εκπαιδεύει στις άγνωστες για εκείνους δυνατότητες των υλικών, του χώρου και των παιδιών (Edwards and all, 2006).

Έχοντας όλες αυτές τις σκέψεις κατά νου ας αναθεωρήσουμε τον ρόλο μας στο ελληνικό σχολείο και ας αναθαρρήσουμε. Το φωτεινό, χρωματιστό και περισσότερο δημοκρατικό σχολείο που αξίζει στα παιδιά, θα το φτιάξουμε όλοι εμείς. Κανένας άλλος.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Δασκαλοθανάσης Ν.,(2004) Ο καλλιτέχνης ως ιστορικό υποκείμενο από τον 19ο στον 21ο αιώνα, Αθήνα, Άγρα
Δραγωνά Θ., Σκούρτου Ε., Φραγκιουδάκη Α.,(2001) Εκπαίδευση: Πολιτισμικές διαφορές και κοινωνικές ανισότητες, Πάτρα: Ε.Α.Π., ομάδα εκτέλεσης έργου.
C. Edwards, L.Gandini, G. Forman (2006)Reggio Emilia: Oi χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας,Αθήνα, Πατάκη.
Μ.Λ.Πλάκα,(1988) Oι πραγματείες περι ζωγραφικής- Αλμπέρτι και Λεονάρντο, Ηράκλειον Κρήτης,Τυποκρέτα.
Μ.Λ.Πλάκα, (1991) Ο γελωτοποιός και η αλήθεια του, Αθήνα, Καστανιώτης
S.Freud(2006) TΈΧΝΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΆΛΥΣΗ,Αθήνα, Κοροντζής,
Jung, C. G. (2004) Το πνεύμα στον ανθρωπο την Τέχνη και τη Λογοτεχνία,Αθήνα, Ιάμβλιχος
Ι. Παρασκευόπουλος,Σιούτας Ν.Ζημιανίτης Κ.Κουταλέλη Ε.Παναγοπούλου Έ.(2008)- Δημιουργική σκέψη-παραγωγή καινοτόμων και δημιουργικών έργων, Αθήνα, ΥΠΕΕΠΘ, ΓΓΕΕ.
Μ. Πολέμη Τοδούλου, (2010) -Η Συστημική Προσέγγιση -Κλειδί για έναν Νέο Εκπαιδευτικό Σχεδιασμό, Συστημική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος,Τεύχος 18, Μετάλογος,
Charles Bukowski (1966 ) Τhe Genious of the Crowd, Cleveland,flower Press,
Αγία Γραφή-Παλαιά διαθήκη-Έξοδος,(2000), Αθήνα, Βιβλική εταιρεία,